Süni intellekt haqqında ən çox verilən sual budur: işçiləri əvəz edəcəkmi? Nyu-York Federal Ehtiyat Bankının 1 sentyabr 2026-cı ildə dərc etdiyi təhlil üç il ərzində (2024–2026) eyni regionda aparılan biznes sorğularına əsaslanır və bu suala rəqəmlərlə cavab verir.
1. İstifadə sürətlə artır
Nyu-York və Şimali Nyu-Cersi regionunda xidmət firmalarının 61%-i 2026-cı ildə iş proseslərində AI istifadə edib — 2025-ci ildə bu göstərici 40%, 2024-cü ildə isə 25% idi. İstehsalçılarda pay 51%-ə çatıb (2025-ci ildə 26%, 2024-cü ildə 16%).
2. İnvestisiya hələ təvazökardır
Xidmət firmalarının dörddə üçü və istehsalçıların 90%-dən çoxu AI-a qoyuluşu minimal və ya mötədil adlandırıb — çox vaxt pulsuz alətlər və ya büdcənin kiçik payı. AI istifadə edən firmalarda alətdən istifadə edən işçilərin median payı xidmətdə 17%, istehsalda 7% olub.
3. İxtisar nadirdir
Son altı ayda AI səbəbindən işçi ixtisar edən xidmət firmalarının payı cəmi 4%-dir; istehsalçılarda ixtisar qeydə alınmayıb. Xidmət firmalarının təxminən 15%-i AI sayəsində daha az işçi götürdüyünü, 13%-i isə AI-dan istifadə üçün əlavə işçi götürdüyünü bildirib.
4. Əsas addım — yenidən öyrətmək
AI istifadə edən xidmət firmalarının üçdə birindən çoxu, istehsalçıların isə 20%-dən çoxu işçiləri yenidən öyrədib. Təlimlərin çoxu mövcud işi daha yaxşı görməyə yönəlib: AI savadlılığı, rutin tapşırıqların avtomatlaşdırılması, düzgün sorğu yazmaq və nəticəni yoxlamaq.
5. Niyə bəziləri hələ başlamayıb
Xərc ən az səbəb olub. AI istifadə etməyənlərin təxminən yarısı işin AI-a uyğun olmadığını, üçdə birdən çoxu məlumatın məxfiliyi və dəqiqlik barədə narahatlığını, təxminən üçdə biri isə lazımi bacarıqların olmadığını deyib.
Rəhbər üçün nəticə
Bu, ABŞ-ın bir regionunun məlumatıdır və hər bazara olduğu kimi köçürülə bilməz. Amma istiqamət aydındır: AI-dan qazanan şirkətlər insanları əvəz etmir, onları yeni alətlərlə işləməyə öyrədir. Praktik başlanğıc: AI istifadə qaydası (hansı məlumat alətə verilə bilməz), bir prosesdə kiçik sınaq, nəticəni yoxlayan məsul şəxs və komanda üçün qısa təlim.
Mənbə: Businesses Are Using AI to Transform Work, Not Cut Jobs — Federal Reserve Bank of New York, Liberty Street Economics, 1 sentyabr 2026.